Structuur van de schema's voor emissiehandel en van de registersystemen

Sinds de zomer van 2012 is de (voordien gedecentralizeerde) registerarchitectuur van de Europese emissiehandel fundamenteel gewijzigd. Tot dan toe werden de registertaken door de EU-lidstaten uitgevoerd in nationaal ontwikkelde en ondersteunde registersystemen. In de zomer van 2012 werd echter een Europese standaardisatie en centralisatie doorgevoerd met de invoering van het geconsolideerde systeem van Europese registers (CSEUR); het beheer van de gebruikersrekeningen bleef echter bij de lidstaten.

Vanuit het standpunt van het Internationale TransactieLogboek (ITL) onder het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC), bevat het CSEUR de PK-registers (zie ook verder) van de lidstaten en het PK-register van de Europese Unie (het EU-register). Binnen dit EU-register vindt de Europese emissiehandel onder de EU-ETS plaats.

De structuur van de schema's voor emissiehandel en van de registersystemen

 

  • Het Geconsolideerd Systeem van Europese Registers, kortweg CSEUR, groepeert alle nationale registers van de EU-lidstaten plus deze van Noorwegen, Liechtenstein en Ijsland in een enkel centraal softwaresysteem.

    Het juridisch kader van de CSEUR wordt gevormd door de registerverordening. Deze omvat de specificaties voor het technisch ontwerp van de CSEUR-software, evenals regels inzake rapportering, rekeningen, transacties, veiligheidsaspecten,...

    Het technische beheer (software en hosting) van het CSEUR wordt gedaan door de Europese Commissie; het beheer van de gebruikers en de rekeningen in de nationale delen van het CSEUR gebeurt door de lidstaten elk voor hun eigen deel. De lidstaten staan dus zelf in voor het openen van rekeningen, het verifiëren van bewijsstukken en het rechtstreeks contact met de eindgebruikers.

    In België werd de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu aangesteld als registeradministrateur van het Belgische nationaal register.

  • Elk nationaal register heeft zijn eigen toegangspunt tot het CSEUR, bovendien is de data van elk nationaal register duidelijk gescheiden van de data van de overige nationale registers.

    Alhoewel nauwelijks zichtbaar voor de eindgebruiker bevat elk nationaal register op zich twee delen: een gedeelte dat onder het Europese emissiehandelsysteem (EU-ETS) valt en een gedeelte dat onder het Protocol van Kyoto (PK) valt. Deze opsplitsing is voor de eindgebruikers enkel zichtbaar aan de hand van de rekeningnummers. Zo bevinden rekeningen startend met met EU-... (vb. EU-100-12345-0-67) zich in het EU-gedeelte van het CSEUR, rekeningen startend met BE-... (vb. BE-100-1-0-11) bevinden zich in het Belgische PK-gedeelte.

    Het EU-gedeelte van het registersysteem ziet er op toe dat de installaties en vliegtuigexploitanten die onder de EU-ETS vallen, hun verplichtingen onder de EU-ETS effectief nakomen via de jaarlijkse nalevingscyclus.

    Het PK-gedeelte van het registersysteem zorgt ervoor dat de Partijen van het Protocol van Kyoto zich aan hun emissiereductiedoelstellingen houden. Dit gedeelte bevat ondermeer de nationale rekeningen (BE-100-...) onder het Protocol van Kyoto en de persoonstegoedrekeningen (BE-121-...) zoals deze voor de centralisatie van de Europese registers bestonden. Op deze rekeningen kunnen echter geen Europese emissierechten (algemene emissierechten of luchtvaartemissierechten) gehouden worden!

    Internationale (Kyoto) kredieten, zoals CER's of ERU's, kunnen zowel op rekeningen in het EU-gedeelte als op rekening in het PK-gedeelte van het CSEUR staan.

  • Alle processen en transacties onder het Europese emissiehandelsysteem (EU-ETS) worden uitgevoerd in het EU-gedeelte van het CSEUR, kortweg het EU-register. Het EU-register bevat ondermeer de exploitant- en luchtvaartexploitanttegoedrekeningen, evenals de handels- en persoonstegoedrekeningen van de Europese lidstaten onder de EU-ETS. Het rekeningnummer van deze rekeningen begint steeds met EU-100-...

    Europese emissierechten (algemene emissierechten of luchtvaartemissierechten) kunnen enkel op rekeningen in het EU-register staan.

  • De naleving van de regels onder het Europees emissiehandelsschema (EU-ETS) worden gecontroleerd door het EU-transactielogboek. De EUTL is verantwoordelijk voor de controle op alle EU-ETS-gerelateerde transacties en processen. EU-ETS-specifieke processen, zoals bijvoorbeeld transacties met Europese emissierechten, worden enkel door de EUTL gecontroleerd. In geval van bijvoorbeeld transacties met internationale kredieten, zal de eerste controle door de ITL gebeuren, waarna de EUTL nog een bijkomende controle doet (nadat de ITL het transactiebericht naar de EUTL doorgestuurd heeft).

    Een heleboel publieke informatie, zoals de toewijzing aan en de naleving van de exploitanten en luchtvaartexploitanten, evenals hun internationaalkredietrecht, een overzicht van historische transacties (van minstens drie jaar oud),... wordt op de publieke website van de EUTL gepubliceerd (http://ec.europa.eu/environment/ets/welcome.do).

  • Het CSEUR maakt deel uit van een internationaal emissiehandelsschema. Het is verbonden met de andere PK-registers via het Internationale TransactieLogboek (ITL). De ITL wordt beheerd door de UNFCCC volgens de zogenaamde "Data Exchange Standards (DES)" voor de registersystemen onder het Protocol van Kyoto. Elke transactie met internationale kredieten wordt door de ITL gecontroleerd om te verzekeren dat deze in lijn is met de DES. In geval van transacties van of naar een Europees register, zal de ITL de transactieaanvraag ook doorsturen naar de EUTL die zal nagaan of de transactie ook in lijn is met de regels onder de EU-ETS.

  • Het CDM-register is een onderdeel van het internationale emissiehandelsschema. Dit register wordt, net als de ITL, beheerd door de UNFCCC. Het wordt gebruikt om gecertifieerde emissiereductie-kredieten, kortweg CER, afkomstig van CDM-projecten (Clean Development Mechanism-projecten) te verlenen.

    Afgezien van een aantal uitzonderingen kunnen transacties van het CDM register enkel gebeuren naar rekeningen van andere PK-registers (en niet omgekeerd).